Phượt trưa tìm "cua lông - tôm sông"

Trưa nay cả lũ kéo nhau đi phượt trưa ở Thường Tín tìm đến một cái quán nằm bên bờ đê hữu ngạn Sông Hồng.

Bên kia sông là đất Hưng Yên.

Chỗ ngồi ngay sát mép sông Hồng. 

Bên kia sông là đất Khoái Châu, Hưng Yên. Bãi sông trải dài một màu xanh mát mắt.

Thật may mắn là vẫn còn một chỗ có view khoáng đạt. Vừa ngắm cảnh, thưởng gió mát sông Hồng vừa nhâm nhi rượu với cá ngạnh, tôm sông nướng, gỏi tôm, cua lông rang muối, cá ngạnh om chuối đậu...

Nhà báo Hồng Vĩnh - người có công đưa ra ý tưởng phượt trưa tìm món "Cua lông - Tôm sông"

Chưa có ai từng đến đây nên vừa đi vừa hỏi đường. Bù lại là cảm giác tuyệt vời khi đi trên triền đê xanh rờn, nên thơ, thanh bình mà chỉ cách Hà Nội có hơn 20 cây số.

Mặc dù 1 nhóm có hơi bị mất phương hướng khi phượt (nhẽ ra phải xuôi về phía Nam thì hoa tiêu lại chỉ nhầm lên hướng bắc) nhưng cuối cùng vẫn hội tụ ở Vườn ẩm thực ven sông, thôn Giáp Long, xã Thống Nhất, Thường Tín.

Thỉnh thoảng, cũng nên có một "bữa trưa khám phá" ở ngoại thành để cho cuộc sống có thêm nhiều cảm xúc. 

Nhật ký những ngày về quê nội (2004)

Sau vài lần chuyển nhà, những tưởng cuốn nhật ký những ngày về quê của cu Tôm do bà nội ghi lại đã thất lạc. Sau gần 10 năm, bất ngờ lại tìm thấy được. Thật tình cờ lại tìm được trước dịp sinh nhật con trai. Một cu Tôm đáng yêu, hoạt bát và hài hước được ghi lại dưới góc nhìn của bà nội. Những ngày này là mùa hè năm 2004.

Bể cá (2009) - Tôm

...

Ngày 16 tháng 6 năm 2004 – Mẹ vẽ thư cho cháu

Vái cả nón

1. Cầm tờ thông báo nộp thuế trước bạ mà không biết địa chỉ cái chi nhánh ngân hàng CPTM Viettinbank nó nằm ở đâu trong cái quận Thanh Xuân lắm đường nhiều ngõ. Lúc ấy nhà cháu đang ở đường Nguyễn Trãi. Gọi cho số văn phòng một cửa không được, bèn gọi cho cái số "nếu có thắc thì liên hệ với chi cục Thuế TX điện thoại xxxx" thì được hướng dẫn là nộp tại  chi nhánh tại nút giao ở Hoàng Đào Thúy - Lê Văn Lương.

Mình hỏi trên đường Nguyễn Trãi có cái chi nhánh nào không? "Không, anh phải ra nộp ở chỗ tôi vừa chỉ".
Đi đến Nguyễn Tuân, thấy có một chi nhánh, bèn mang hồ sơ vào hỏi có nộp được hay không. "Được". Được thì phải khai tờ khai. "Phải khai một hay hai tờ?" "Một tờ". "Nhưng hồ sơ của tôi có 2 tờ?". "Vậy thì hai tờ". Hì hục viết 2 tờ. Xong. Đưa cho cô nhân viên tóc xù mì, mắt kẻ thâm đen. "Không ghi trương mục, mã số hả?". "Thế ghi thế nào?". "Nhìn ở tờ thông báo". "Không có". "Nộp thuế là phức tạp lắm. Phải hỏi cục thuế cho rõ ràng. Hỏi cục thuế". "Tại sao tôi lại phải hỏi? Ở đây không quen nộp tờ khai thuế đúng không?".

Im lặng.

Rút cục không nộp được.

Đành phải quay về Văn phòng một cửa để hỏi xem cái chỗ quen thu thuế nó nằm ở đâu. Hóa ra nó chỉ  cách chỗ mình đứng hỏi cán bộ phòng thuế lúc nãy khoảng 200m. Vậy mà con bà nó chỉ cho mình phải đi thêm mấy vòng mà không nộp được.

Cái chỗ quen thu nó cũng của Viettinbank. Mặc dù đã lột xác thành cổ phần thương mại nhưng cái nết "nhà nước" nó vẫn in dấu đậm đà. Ngồi chờ nộp được hai khoản thuế ức chế bởi cứ phải nghe nhân viên nhà tiền quát nạt khách hàng. 15 phút ngồi chờ được nghe quát từ già đến trẻ.

2. Xong cái khoản nghĩa vụ với nhà nước thì phải mang hai cái tờ chứng nhận về nộp cho "một cửa". Một cửa hì hục tính toán một hồi ghi vào giấy hẹn con số 3.040.000 đồng.

"Cái số anh ghi này có nghĩa là gì?". "Là tiền phải nộp khi lấy sổ đỏ". "Tiền này là tiền gì?". "Tiền thu 0,15% giá trị giao dịch". "Nó được thu theo quyết định nào?". "Tôi không phải giải thích với anh. Tôi đã ghi phiếu thu đâu mà tôi có trách nhiệm giải thích". "Ơ, anh ghi tiền đây tôi mới hỏi chứ".

Nữ cán bộ ngồi bên cạnh chõ sang "Về tra gu gồ nhá". "Này, hình như các anh chị phải có trách nhiệm giải thích cho dân".

Một ông khác chõ sang "Em tìm số công văn cho anh ấy".

Tìm.

 "41 nhá. Số 41 năm 2011 của ủy ban nhân dân". "Ủy ban nhân dân nào? Quận hay Thành phố". "Quận hay thành phố nhỉ? Quận làm gì có ủy ban nhân dân. À quận làm gì ra được quyết định. Thành phố. Thành phố nhá".

Đang trên đường về thì có điện thoại "Anh có phải là anh L?". "Vâng. Ai đấy". "Anh về tra quyết định số 15 về việc thu phí thẩm định nhá". "Ai đấy?". "Có phải anh vừa hỏi về căn cứ thu phí không?". "Đúng". "Vậy thì xem quyết định số 15 năm 2009".

Rụp.

3. Về tra gu gồ thì cũng tìm thấy cái quyết định số 15/2009/QĐ-UBND Hà Nội về việc thu phí thẩm định cấp quyếtn sử dụng đất.

Thôi thì chính quyền đã quy định thì phải chấp hành.

Nhưng.

Đã nộp lệ phí trước bạ. Đã nộp thuế thu nhập cá nhân. Giờ thêm 0,15% phí thẩm định trên giá trị giao dịch.
Quyết định viết: Điều 3: ... Đơn vị thu phí có trách nhiệm niêm yết hoặc thông báo công khai tại địa điểm thu phí về tên phí, mức thu phí, phương thức thu và cơ quan quy định thu...

Thế nhưng, chẳng có bất cứ thông tin công khai nào về khoản này ở "Một cửa" của Thanh Xuân.
Còn thắc mắc thì được đầy tớ của dân giả nhời như trên đấy.

Vái cả nón cái nền hành là chính.

Bản nhạc có tên là Buồn - Vui

Cuối mùa bánh trôi bánh chay

Còn đúng một tuần nữa mới đến tết Hàn Thực nhưng bây giờ cũng gọi được là cuối mùa bánh trôi, bánh chay vì sau những đợt rét đài của tháng Giêng người ta đã làm-ăn-bán bánh trôi khắp phố phường.

Chị bán hàng này bảo, sau ngày mùng 3 chẳng còn mấy người ăn bánh trôi, chị sẽ về quê nghỉ 3 ngày rồi quay trở lại Hà Nội để bán cháo đậu xanh phục vụ những ngày nóng đầu mùa. Mùa đông chị bán xôi chè.

Quê ở Hưng Yên, nếu thời tiết thuận lợi, mỗi một ngày rong ruổi, trung bình chị bán được 50 đĩa bánh, có hôm được 60 đĩa. Mỗi đĩa 10 nghìn đồng.

Cuối mùa bánh trôi rồi, sau mùng 3 (âm lịch) thì chẳng còn ai ăn bánh trôi, bánh chay .

Tôi sẽ về quê nghỉ vài ba ngày rồi quay lên bán cháo đậu xanh.

Có những người không mong ngày lễ

Chiều muộn. Nghe dân phòng chém gió lên kế hoạch du hí cho đợt nghỉ dài 30/4 sắp tới, bà bán nước trà đà đang cười tươi bỗng thần mặt, đưa tay bấm đếm lẩm nhẩm "Nghỉ những năm ngày cơ à, dài thế?". Nghỉ lễ dài đồng nghĩa với việc thu nhập bị giảm sút vì quán trà đá vỉa hè này chủ yếu cung ứng nước non cho nhu cầu chém gió của dân ngụ cư làm việc trong những tòa nhà xung quanh con phố nhỏ.

Lẩm nhẩm đếm tính ngày phải nghỉ ở nhà

Cà Đông Biên

Khác với nhiều nơi, làng tôi chỉ trồng có một loại cà. Không phải là cà pháo, cà bát hay cà tím… người tứ xứ đến chợ làng mua và quen tọi tên kèm theo tên chợ là cà Đông Biên, một cái chợ lớn ở huyện hải Hậu, tỉnh Nam Định.

Đã thành lệ, mỗi năm cứ độ tháng tư về, thế nào mẹ tôi cũng gửi lên vài cân cà quê, chúng tôi cất vào tủ lạnh ăn dần. Vợ tôi hay làm ngay món xổi. Chẻ quả cà làm 6, ngâm qua nước muối nhạt cho sạch nhựa rồi đổ vào tô lớn. Cho đường, gia vị, muối tinh đảo đều cho ngấm. cuối cùng đập mấy nhánh tỏi tươi cộng với thìa dấm gạo. Thế là buổi sáng nhận cà, buổi trưa vợ chồng con cái đã xì xụp bát canh chua nóng hổi với miếng cà chua chua, ngòn ngọt giòn tan… vì vậy mặc dù xa quê đã mười mấy năm rồi mà chẳng bao giờ tôi phải tưởng tượng về hương vị của món cà quê…

Khác với nhiều nơi, làng tôi chỉ trồng có một loại cà. Không phải là cà pháo, cà bát hay cà tím… người tứ xứ đến chợ làng mua và quen tọi tên kèm theo tên chợ là cà Đông Biên, một cái chợ lớn ở huyện hải Hậu, tỉnh Nam Định. Mẹ tôi năm nào cũng dành ra hai luống đất để trồng. Những quả cà to nhất, già nhất, màu vàng như ráng chiều lúc trời trở gió của mùa trước, đem phơi khô trong những ngày được nắng dùng làm cà giống.

Tháng 12 âm lịch mẹ gieo cà. Chỉ cần một khoảnh nhỏ cũng đủ cây giống cho mấy nhà. Đập nhỏ đất, trộn với trầu và phân chuồng ủ hoai, rắc hạt cà rồi phủ lớp rạ chống rét là xong. Chỉ sao 1 tháng cây cà đã cao khoảng 10 cm. Lúc bấy giờ đánh ra trồng thành hàng. Trồng cà thì dễ lắm. Cứ bới đất vùi cây cà giống xuống thì chắc chắn sẽ có quả ăn.

Cà Đông  Biên quả chỉ bằng cái chén Tống, xanh ri, có khía múi. Điều đặc biệt là nó có lớp vỏ rất mỏng, không dai mà cùi lại dày nên chế biến món nào cũng hợp.

Sở thích thưởng thức các món chế từ cà của mỗi người trong gia đình rất khác nhau, nhưng đều được mẹ đáp ứng một cách hoàn hảo.

Đầu tiên phải kể đến món cà sống. Đây là món khoái khẩu của ông bố và em trai tôi. Ông có thể ăn cà sống mắn tôm… trừ bữa. Món này cực kỳ đơn giản. Mẹ lựa những trái cà non đầu mùa, trước bữa ăn mươi mười lăm phút mới bổ ra thành những miếng vừa ăn, ngâm vào nước sôi để nguội với một chút muối trắng cho nhả hết nhựa. Đến bữa thì vớt ra đĩa. Cộng với một bát mắm tôm chanh đánh bùng (mắm tôm để ăn cà sống thì phải để mắm nguyên không không pha gia vị và đường).

Miếng cà sống xanh màu men ngọc, vị ngọt, thơm ngai ngái quyện với huơng thơm lừng và vị đậm đà của mắm tôm vừa ngấu có thể gây nghiện cho bất cứ ai…

Với tôi, món cà kho bao giờ cũng được ưu tiên hàng đầu. Còn nhớ, những năm 80, thỉnh thoảng mới có được một bữa cà kho ao ước. Ấy là hôm mua được miếng thịt tem phiếu, chứ bình thường chỉ được kho cà với tép hay cá vụn.

Để có món cà kho ngon phải chọn loại thị ba chỉ quế, thịt thơm, mỡ giòn và thớ thịt dày, thái con chì. Cà để nguyên quả, chỉ khía tít chút trên đầu cho ngấm mắm muối, vị thịt. Cho cà vào nồi cùng cùng lúc, đổ ngập nước đun sôi rồi đun nhỏ lửa ninh nhừ cho đến khi cạn nước thì cũng là lúc lớp vỏ mỏng bên ngoài beo lại trông giống như quét lên đó một lớp sơn sần.

Điều căn bản của món cà kho là người chế biến phải rất “nhạy cảm” khi tra gia vị để sao cho khi cạn nước thì cà đậm vừa, không bị nhạt hoặc quá mặn. Với tôi, cà kho ăn cùng với cơm tám thì hai món cơm tám bống kho hay cơm tám giò chả chịu về nhì.

Cà kho phải ăn nguội, vị ngọt, dẻ như cơm nếp, hút hết cả cái thơm, ngọt, ngầy ngậy của thịt vào trong, khiến cho đầu lưỡi có cảm giác tê tê… đã ăn một lần thì khó có thể quên được.

Vại cà muối là món quen của mọi nhà từ đầu vụ đến cuối vụ. Nhưng muối quả cà cuối vụ mới có được hương vị đặc trưng nhất. Mẹ thường chọn những quả cà bánh tẻ, da xanh đều, không sâu, để cả quả, phơi ngoài nắng một vài tiếng sau đó mới chế biến.

Ở quê tôi cà muối không cho riềng mà cho tỏi. Những nhánh tỏi tròn, trắng được bóc cho hết lớp lụa, không đập giập mà để nguyên, rải một lớp kín vại cà. Trên cùng phủ một lớp lá mây, không phải là loại bánh tẻ mà phải chọn những cọng lá già, xanh thẫm, bóng nhẫy. Mẹ bảo lá mây giúp cho quả cà muối không bị nẫu, trắng đục mà có nước da căng bóng, trắng như bát sứ Hải Dương. Sau đó kiếm một vật nặng để nén cà, nếu là hòn đá xanh kiếm từ vùng núi đá Ninh Bình là nhất. Trời nóng mà được ăn quả cà muối với bát canh cáy nây với rau đay, bầu đất thì… “chưa đặt đến môi đã trôi đến ruột”, vừa mát vừa lành.

Một điều nữa là quả cà Đông Biên muối có điểm lạ: Không bao giờ làm cho các nàng dâu quê tôi phải rơi vào hoàn cảnh như trong giai thoại cười nàng dâu ăn cà pháo.

Bây giờ không chỉ tôi mà cả vợ con đều mê tít món cà quê này. Đôi lúc cứ nghĩ vẩn vơ, mai ngày lúc bố mẹ về già, lấy ai nhớ cứ tháng tư gửi cà Đông Biên cho mình…